PHẦN 1 – LỜI XIN LỖI

Anh em,

M&#236;nh viết những d&#242;ng n&#224;y với t&#226;m trạng thật sự trầm lại sau một thời gian suy nghĩ rất nhiều. C&#243; lẽ đ&#226;y l&#224; lần hiếm hoi m&#236;nh ngồi xuống, nh&#236;n lại ch&#237;nh m&#236;nh thay v&#236; nh&#236;n bảng gi&#225; hay tranh luận đ&#250;ng sai.

Thời gian vừa rồi, khi thị trường biến động v&#224; bản th&#226;n chịu &#225;p lực t&#226;m l&#253; lớn, m&#236;nh đ&#227; để cảm x&#250;c lấn &#225;t l&#253; tr&#237;. M&#236;nh n&#243;i những lời bốc đồng, đ&#244;i khi bốc ph&#233;t, thậm ch&#237; c&#243; l&#250;c d&#249;ng lời lẽ kh&#243; nghe với anh em. L&#250;c đ&#243; m&#236;nh nghĩ m&#236;nh đang bảo vệ quan điểm, nhưng giờ nh&#236;n lại th&#236; thấy m&#236;nh chỉ đang phản ứng trong n&#243;ng giận.

M&#236;nh xin lỗi anh em v&#236; những lời n&#243;i đ&#243;. Xin lỗi v&#236; đ&#227; l&#224;m kh&#244;ng kh&#237; trong nh&#243;m trở n&#234;n căng thẳng. Xin lỗi v&#236; đ&#227; để c&#225;i t&#244;i của m&#236;nh lớn hơn sự t&#244;n trọng d&#224;nh cho người kh&#225;c.

M&#236;nh đ&#227; mua VNM ở gi&#225; 69. Đ&#226;y l&#224; quyết định c&#225; nh&#226;n của m&#236;nh. Lời ăn lỗ chịu. Kh&#244;ng tr&#225;ch ai, kh&#244;ng đổ lỗi cho thị trường, cũng kh&#244;ng đổ lỗi cho anh em.

Điều m&#236;nh mong nhất l&#250;c n&#224;y l&#224; được anh em bỏ qua cho những sai s&#243;t trong lời n&#243;i trước đ&#226;y.

—

PHẦN 2 – NHỮNG ĐIỀU M&#204;NH NHẬN RA SAU TẤT CẢ

Sau những ng&#224;y vừa rồi, m&#236;nh đ&#227; suy nghĩ rất nhiều. Kh&#244;ng phải chỉ về một m&#227; cổ phiếu, kh&#244;ng phải chỉ về một quyết định mua ở gi&#225; 69, m&#224; l&#224; về c&#225;ch m&#236;nh cư xử, c&#225;ch m&#236;nh phản ứng, v&#224; c&#225;ch m&#236;nh đối diện với thất bại, &#225;p lực v&#224; c&#225;i t&#244;i của ch&#237;nh m&#236;nh.

M&#236;nh nhận ra rằng thị trường chứng kho&#225;n kh&#244;ng chỉ l&#224; nơi kiếm tiền. N&#243; l&#224; nơi phơi b&#224;y con người thật của m&#236;nh.

Khi thị trường đi l&#234;n, m&#236;nh dễ trở n&#234;n tự tin qu&#225; mức. Khi thị trường đi xuống, m&#236;nh dễ trở n&#234;n c&#225;u gắt, ph&#242;ng thủ v&#224; đ&#244;i khi t&#236;m c&#225;ch chứng minh rằng m&#236;nh đ&#250;ng, thay v&#236; b&#236;nh tĩnh nh&#236;n nhận rằng m&#236;nh c&#243; thể sai.

M&#236;nh từng nghĩ kiến thức l&#224; quan trọng nhất. Nhưng giờ m&#236;nh thấy t&#237;nh c&#225;ch mới l&#224; thứ quyết định l&#226;u d&#224;i.

Một người c&#243; thể giỏi ph&#226;n t&#237;ch, giỏi đọc b&#225;o c&#225;o t&#224;i ch&#237;nh, giỏi định gi&#225; doanh nghiệp, nhưng nếu kh&#244;ng kiểm so&#225;t được cảm x&#250;c, th&#236; chỉ cần một giai đoạn thị trường kh&#243; khăn cũng đủ l&#224;m mất đi sự b&#236;nh tĩnh, mất đi sự khi&#234;m tốn, v&#224; đ&#244;i khi mất lu&#244;n cả những mối quan hệ tốt.

M&#236;nh cũng nhận ra rằng trong cộng đồng đầu tư, kh&#244;ng ai nợ m&#236;nh điều g&#236;.

Anh em trong nh&#243;m kh&#244;ng c&#243; nghĩa vụ phải đồng &#253; với m&#236;nh. Kh&#244;ng ai bắt buộc phải tin m&#236;nh. V&#224; cũng kh&#244;ng ai đ&#225;ng bị nghe những lời kh&#243; chịu chỉ v&#236; m&#236;nh đang bực bội.

C&#243; những l&#250;c m&#236;nh n&#243;i qu&#225; đ&#224;, chỉ v&#236; muốn chứng minh rằng m&#236;nh đ&#250;ng. Nhưng thực tế l&#224; tr&#234;n thị trường n&#224;y, đ&#250;ng hay sai chỉ l&#224; tạm thời.

H&#244;m nay đ&#250;ng, ng&#224;y mai c&#243; thể sai.
H&#244;m nay tự tin, ng&#224;y mai c&#243; thể phải học lại từ đầu.
H&#244;m nay lời, ng&#224;y mai c&#243; thể lỗ.

Kh&#244;ng ai thắng m&#227;i. Kh&#244;ng ai đ&#250;ng m&#227;i.

Điều duy nhất c&#243; thể giữ được l&#226;u d&#224;i l&#224; sự t&#244;n trọng giữa con người với con người.

M&#236;nh cũng học được rằng tiền c&#243; thể kiếm lại, nhưng uy t&#237;n th&#236; rất kh&#243;.

Một khoản lỗ v&#224;i phần trăm c&#243; thể phục hồi bằng một quyết định tốt sau n&#224;y. Nhưng một lời n&#243;i thiếu t&#244;n trọng c&#243; thể để lại ấn tượng rất l&#226;u.

M&#236;nh kh&#244;ng muốn trở th&#224;nh kiểu người chỉ biết tranh luận, hơn thua từng c&#226;u chữ, từng dự đo&#225;n, từng quan điểm.

M&#236;nh muốn trở th&#224;nh người c&#243; thể n&#243;i:
&quot;T&#244;i c&#243; thể sai.&quot;
&quot;T&#244;i đ&#227; n&#243;ng giận.&quot;
&quot;T&#244;i xin lỗi.&quot;

N&#243;i ba c&#226;u đ&#243; kh&#244;ng l&#224;m m&#236;nh yếu đi. Ngược lại, n&#243; l&#224;m m&#236;nh trưởng th&#224;nh hơn.

M&#236;nh cũng nhận ra rằng đầu tư l&#224; một h&#224;nh tr&#236;nh rất d&#224;i.

Một quyết định mua ở gi&#225; 69 kh&#244;ng quyết định cả cuộc đời. Một m&#227; cổ phiếu kh&#244;ng quyết định gi&#225; trị của một con người. V&#224; một giai đoạn kh&#243; khăn kh&#244;ng định nghĩa tương lai của m&#236;nh.

Nhưng c&#225;ch m&#236;nh cư xử trong giai đoạn kh&#243; khăn th&#236; lại n&#243;i l&#234;n rất nhiều về con người m&#236;nh.

C&#243; thể trước đ&#226;y m&#236;nh hơi tự tin, hơi n&#243;ng t&#237;nh, hơi muốn chứng minh bản th&#226;n.

Nhưng sau lần n&#224;y, m&#236;nh muốn thay đổi.

Kh&#244;ng phải thay đổi chiến lược đầu tư.
M&#224; thay đổi th&#225;i độ.

M&#236;nh muốn học c&#225;ch ki&#234;n nhẫn hơn.
M&#236;nh muốn học c&#225;ch lắng nghe nhiều hơn.
M&#236;nh muốn học c&#225;ch giữ b&#236;nh tĩnh khi thị trường biến động.
M&#236;nh muốn học c&#225;ch t&#244;n trọng người kh&#225;c, ngay cả khi họ c&#243; quan điểm tr&#225;i ngược với m&#236;nh.

V&#224; quan trọng nhất, m&#236;nh muốn học c&#225;ch chịu tr&#225;ch nhiệm cho lời n&#243;i v&#224; h&#224;nh động của m&#236;nh.

M&#236;nh biết rằng một b&#224;i viết xin lỗi kh&#244;ng thể x&#243;a hết những g&#236; đ&#227; xảy ra. M&#236;nh cũng kh&#244;ng mong mọi người ngay lập tức thay đổi c&#225;ch nh&#236;n về m&#236;nh.

M&#236;nh chỉ mong c&#243; cơ hội để chứng minh bằng h&#224;nh động trong thời gian tới.

Kh&#244;ng cần ai phải b&#234;nh m&#236;nh.
Kh&#244;ng cần ai phải đồng &#253; với m&#236;nh.
Chỉ cần anh em thấy rằng m&#236;nh đ&#227; thực sự thay đổi.

Nếu trước đ&#226;y m&#236;nh từng l&#224;m ai kh&#243; chịu, từng l&#224;m ai bực m&#236;nh, từng l&#224;m ai cảm thấy bị x&#250;c phạm — th&#236; m&#236;nh xin lỗi một lần nữa.

Xin lỗi v&#236; sự n&#243;ng nảy.
Xin lỗi v&#236; c&#225;i t&#244;i qu&#225; lớn.
Xin lỗi v&#236; đ&#227; để cảm x&#250;c điều khiển lời n&#243;i.

M&#236;nh kh&#244;ng ho&#224;n hảo.
M&#236;nh vẫn đang học.
M&#236;nh vẫn đang sửa m&#236;nh từng ng&#224;y.

Hy vọng anh em c&#243; thể cho m&#236;nh th&#234;m một cơ hội để l&#224;m tốt hơn.

Cảm ơn anh em đ&#227; đọc hết những d&#242;ng rất d&#224;i n&#224;y.

V&#224; thật l&#242;ng, m&#236;nh biết ơn v&#236; vẫn c&#242;n được ở đ&#226;y, được học hỏi, được sai, v&#224; được sửa sai.

PHẦN 1 – LỜI XIN LỖI

Anh em,

Mình viết những dòng này với tâm trạng thật sự trầm lại sau một thời gian suy nghĩ rất nhiều. Có lẽ đây là lần hiếm hoi mình ngồi xuống, nhìn lại chính mình thay vì nhìn bảng giá hay tranh luận đúng sai.

Thời gian vừa rồi, khi thị trường biến động và bản thân chịu áp lực tâm lý lớn, mình đã để cảm xúc lấn át lý trí. Mình nói những lời bốc đồng, đôi khi bốc phét, thậm chí có lúc dùng lời lẽ khó nghe với anh em. Lúc đó mình nghĩ mình đang bảo vệ quan điểm, nhưng giờ nhìn lại thì thấy mình chỉ đang phản ứng trong nóng giận.

Mình xin lỗi anh em vì những lời nói đó. Xin lỗi vì đã làm không khí trong nhóm trở nên căng thẳng. Xin lỗi vì đã để cái tôi của mình lớn hơn sự tôn trọng dành cho người khác.

Mình đã mua VNM ở giá 69. Đây là quyết định cá nhân của mình. Lời ăn lỗ chịu. Không trách ai, không đổ lỗi cho thị trường, cũng không đổ lỗi cho anh em.

Điều mình mong nhất lúc này là được anh em bỏ qua cho những sai sót trong lời nói trước đây.

—

PHẦN 2 – NHỮNG ĐIỀU MÌNH NHẬN RA SAU TẤT CẢ

Sau những ngày vừa rồi, mình đã suy nghĩ rất nhiều. Không phải chỉ về một mã cổ phiếu, không phải chỉ về một quyết định mua ở giá 69, mà là về cách mình cư xử, cách mình phản ứng, và cách mình đối diện với thất bại, áp lực và cái tôi của chính mình.

Mình nhận ra rằng thị trường chứng khoán không chỉ là nơi kiếm tiền. Nó là nơi phơi bày con người thật của mình.

Khi thị trường đi lên, mình dễ trở nên tự tin quá mức. Khi thị trường đi xuống, mình dễ trở nên cáu gắt, phòng thủ và đôi khi tìm cách chứng minh rằng mình đúng, thay vì bình tĩnh nhìn nhận rằng mình có thể sai.

Mình từng nghĩ kiến thức là quan trọng nhất. Nhưng giờ mình thấy tính cách mới là thứ quyết định lâu dài.

Một người có thể giỏi phân tích, giỏi đọc báo cáo tài chính, giỏi định giá doanh nghiệp, nhưng nếu không kiểm soát được cảm xúc, thì chỉ cần một giai đoạn thị trường khó khăn cũng đủ làm mất đi sự bình tĩnh, mất đi sự khiêm tốn, và đôi khi mất luôn cả những mối quan hệ tốt.

Mình cũng nhận ra rằng trong cộng đồng đầu tư, không ai nợ mình điều gì.

Anh em trong nhóm không có nghĩa vụ phải đồng ý với mình. Không ai bắt buộc phải tin mình. Và cũng không ai đáng bị nghe những lời khó chịu chỉ vì mình đang bực bội.

Có những lúc mình nói quá đà, chỉ vì muốn chứng minh rằng mình đúng. Nhưng thực tế là trên thị trường này, đúng hay sai chỉ là tạm thời.

Hôm nay đúng, ngày mai có thể sai.
Hôm nay tự tin, ngày mai có thể phải học lại từ đầu.
Hôm nay lời, ngày mai có thể lỗ.

Không ai thắng mãi. Không ai đúng mãi.

Điều duy nhất có thể giữ được lâu dài là sự tôn trọng giữa con người với con người.

Mình cũng học được rằng tiền có thể kiếm lại, nhưng uy tín thì rất khó.

Một khoản lỗ vài phần trăm có thể phục hồi bằng một quyết định tốt sau này. Nhưng một lời nói thiếu tôn trọng có thể để lại ấn tượng rất lâu.

Mình không muốn trở thành kiểu người chỉ biết tranh luận, hơn thua từng câu chữ, từng dự đoán, từng quan điểm.

Mình muốn trở thành người có thể nói:
"Tôi có thể sai."
"Tôi đã nóng giận."
"Tôi xin lỗi."

Nói ba câu đó không làm mình yếu đi. Ngược lại, nó làm mình trưởng thành hơn.

Mình cũng nhận ra rằng đầu tư là một hành trình rất dài.

Một quyết định mua ở giá 69 không quyết định cả cuộc đời. Một mã cổ phiếu không quyết định giá trị của một con người. Và một giai đoạn khó khăn không định nghĩa tương lai của mình.

Nhưng cách mình cư xử trong giai đoạn khó khăn thì lại nói lên rất nhiều về con người mình.

Có thể trước đây mình hơi tự tin, hơi nóng tính, hơi muốn chứng minh bản thân.

Nhưng sau lần này, mình muốn thay đổi.

Không phải thay đổi chiến lược đầu tư.
Mà thay đổi thái độ.

Mình muốn học cách kiên nhẫn hơn.
Mình muốn học cách lắng nghe nhiều hơn.
Mình muốn học cách giữ bình tĩnh khi thị trường biến động.
Mình muốn học cách tôn trọng người khác, ngay cả khi họ có quan điểm trái ngược với mình.

Và quan trọng nhất, mình muốn học cách chịu trách nhiệm cho lời nói và hành động của mình.

Mình biết rằng một bài viết xin lỗi không thể xóa hết những gì đã xảy ra. Mình cũng không mong mọi người ngay lập tức thay đổi cách nhìn về mình.

Mình chỉ mong có cơ hội để chứng minh bằng hành động trong thời gian tới.

Không cần ai phải bênh mình.
Không cần ai phải đồng ý với mình.
Chỉ cần anh em thấy rằng mình đã thực sự thay đổi.

Nếu trước đây mình từng làm ai khó chịu, từng làm ai bực mình, từng làm ai cảm thấy bị xúc phạm — thì mình xin lỗi một lần nữa.

Xin lỗi vì sự nóng nảy.
Xin lỗi vì cái tôi quá lớn.
Xin lỗi vì đã để cảm xúc điều khiển lời nói.

Mình không hoàn hảo.
Mình vẫn đang học.
Mình vẫn đang sửa mình từng ngày.

Hy vọng anh em có thể cho mình thêm một cơ hội để làm tốt hơn.

Cảm ơn anh em đã đọc hết những dòng rất dài này.

Và thật lòng, mình biết ơn vì vẫn còn được ở đây, được học hỏi, được sai, và được sửa sai.